Ostatnia „wielka narracja” w polskich badaniach wersologicznych. Prozodyjna teoria wiersza Adama Kulawika w trzydziestą rocznicę publikacji „Istoty wierszowej organizacji tekstu”

Arkadiusz Sylwester Mastalski

Abstrakt


The Last „Great Narrative” in Polish Verse Studies. Adam Kulawik’s prosodic verse theory thirty years after publication of The principle of verse organisation

 

In 1984, Adam Kulawik, one of the most eminent researchers amongst the Polish theoreticians of versification, published a revolutionary article The principle of verse organization. He showed a completely new approach to the understanding of the versification system, metrics and so on. In fact, his article created a new paradigm of verse-thinking further elaborated in other books by Kulawik (e.g. Verse Theory 1995, Versification 1999). The goal of this article is to show the influence and after-effects of Kulawik’s works on the contemporary Polish verse theory.


Słowa kluczowe


verse theory; Adam Kulawik; principles of verse segmentation; influences in the Polish versology

Bibliografia


Balbus S., Maria Dłuska. Życie i twórczość, [w:] M. Dłuska, Prace wybrane, red. S. Balbus, t. I: Odmiany i dzieje wiersza polskiego, Kraków 2001.

Balicki B., Konstanzer Schule i Siegener Konstruktivismus, czyli o dwóch modelach badań nad percepcją, [w:] Obserwacja systemu i badania empiryczne. Wiedza o literaturze z punktu widzenia obserwatora II, red. B. Balicki, D. Lewiński, B. Ryż, E. Szczerbuk, Wrocław 2006.

Barańczak S., Właściwie po co?, „Teksty” 1973, nr 3.

Boroch R., Postać w dramacie, „Świat Tekstów. Rocznik Słupski” 2011.

Budrewicz T., J. S. Ossowski, Słów kilka o biografii twórczej prof. dr hab. Adama Kulawika, [w:] Od poetyki do hermeneutyki literaturoznawczej: prace ofiarowane profesorowi Adamowi Kulawikowi w 70. rocznicę urodzin, red. T. Budrewicz, J. S. Ossowski, Kraków 2008.

Ćwiczenia z poetyki, red. A. Gajewska, T. Mizerkiewicz, E. Balcerzan, Warszawa 2006.

Derrida J., Pismo i różnica, tłum. K. Kłosiński, Warszawa 2004.

Dłuska M., Prace wybrane, red. S. Balbus, t. 1–3, Kraków 2001.

Dłuska M., Studia z historii i teorii wersyfikacji, t. 1 i 2, Warszawa 1948.

Domańska E., Jakiej metodologii potrzebuje współczesna humanistyka?, „Teksty Drugie” 2010, nr 1–2.

Geertz C., Opis gęsty – w stronę interpretatywnej teorii kultury, tłum. S. Sikora, [w:] Badanie kultury, elementy teorii antropologicznej, red. M. Kempny, E. Nowicka, Warszawa 2003.

Gorczyński M., Prace u podstaw. Polska teoria literatury w latach 1913–1939, Wrocław 2009.

Grabowski A., Wiersz: forma i sens, Kraków 1999.

Handke R., Poetyka dzieła literackiego, Warszawa 2008.

Kola A. F., Studia interdyscyplinarne a literaturoznawstwo polskie. Od zmian instytucjonalnych do nowego projektu konstruowania indywidualnej tożsamości, [w:] Granice dyscyplinarne w humanistyce, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Olsztyn 2006.

Korwin-Piotrowska D., Poetyka. Przewodnik po świecie tekstów, Kraków 2010.

Kowalewski J., W. Piasek, Wprowadzenie, [w:] „Zwroty” badawcze w humanistyce. Konteksty poznawcze, kulturowe i społeczno-instytucjonalne, red. J. Kowalewski, W. Piasek, Olsztyn 2010.

Kremer A., Numeryczne teksty graficzne, [w:] Potencjał wiersza, red. W. Sadowski, Warszawa 2013.

Kulawik A., Istota wierszowej organizacji tekstu, [w:] Prace ofiarowane Henrykowi Markiewiczowi, red. T. Weiss, Kraków 1984.

Kulawik A., O wersecie biblijnym, „Ruch Literacki” 1999, z. 1.

Kulawik A., Tak zwany wiersz emocyjny wśród innych metod kształtowania wiersza, Wrocław 1975.

Kulawik A., Wersologia, Kraków 1999.

Kulawik A., Wprowadzenie do lektury wiersza współczesnego, Wrocław 1977.

Lewiński D., Strukturalna wyobraźnia metateoretyczna. O procesach paradygmatyzacji w polskiej nauce o literaturze po roku 1958, Kraków 2004.

Markiewicz H., Teoria literatury i badań literackich po 1918 roku, [w:] Rozwój wiedzy o literaturze polskiej po 1918 roku, oprac. i wstęp J. Maciejewski, Warszawa 1986.

Mastalski A. S., Habituacja, dyshabituacja i sensytyzacja jako narzędzia kognitywnej wersologii (rekonesans metodologiczny), [w:] Percepcja kultury – kultura percepcji, red. J. Barska, E. Twardoch, Kraków–Warszawa 2013.

Mastalski A. S., Niewierna fraza. Semantyka przerzutni w Mieczysława Jastruna przekładach Das Buch der Bilder Rainera Marii Rilkego, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica” 2013, t. 1.

Mastalski A. S., Problemy prozodyjnej segmentacji tekstu (II): co kategoryzacja naturalna i semantyka kognitywna mówią o minimum wierszowej organizacji?, „Language and Literary Studies of Warsaw” 2014 (złożone do druku).

Mastalski A. S., Problemy prozodyjnej segmentacji tekstu: dwustopniowość delimitacji, skansja w poezji, „Language and Literary Studies of Warsaw” 2013, nr 3.

Mastalski A. S., The Conceptual Framework of Verse Theory and its Influence on the Characterization of Polish Medieval Versification, „Philological Studies: Literary Research” 2013, No. 3 (6).

Nęcka E., J. Orzechowski, B. Szymura, Psychologia poznawcza, Warszawa 2007.

Nycz R., Kulturowa natura, słaby profesjonalizm. Kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego i statusie dyskursu literaturoznawczego, [w:] Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M. P. Markowski, R. Nycz, wyd. 2, Kraków 2012.

Nycz R., Literaturologia. Spojrzenie wstecz na dzieje nowoczesnej myśli teoretycznoliterackiej w Polsce, [w:] R. Nycz, Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, wyd. 3, Toruń 2013.

Potkański J., Dobra synteza złej teorii, „Przegląd Humanistyczny” 1995, nr 6.

Potkański J., Sens nowoczesnego wiersza. Wersyfikacja Białoszewskiego, Przybosia, Miłosza i Herberta, Warszawa 2004.

Potkański J., W poszukiwaniu definicji wiersza, „Przegląd Humanistyczny” 1997, nr 2.

Problemy teorii literatury, red. H. Markiewicz, Wrocław 1998.

Próchnicki W., Adam Kulawik, «Wprowadzenie do teorii wiersza», „Ruch Literacki” 1990, z. 4/5.

Pszczołowska L., Badania nad wierszem (Problematyka i obecny status w nauce o literaturze), „Teksty Drugie” 1995, nr 5.

Sadowski W., Istota tekstu. Nierozwiązane problemy współczesnej wersologii, „Przegląd Humanistyczny” 1997, nr 3.

Sadowski W., Litania i poezja: na materiale literatury polskiej od XI do XXI wieku, Warszawa 2011.

Sadowski W., O intonacji, którą widać, słychać i czuć, [w:] Dramatyczność i dialogowość w kulturze, red. A. Krajewska, D. Ulicka, P. Dobrowolski, Poznań 2009.

Sadowski W., Potencjał wersologii (Zamiast wstępu), [w:] Potencjał wiersza, red. W. Sadowski, Warszawa 2013.

Sadowski W., Tekst graficzny Białoszewskiego, Warszawa 1999.

Sadowski W., Wersyfikacja reportażu, „Teksty Drugie” 2005, nr 5.

Sadowski W., Wiersz w sieci, [w:] Tekst (w) sieci, t. 2, red. A. Gumkowska, Warszawa 2009.

Sadowski W., Wiersz wolny jako tekst graficzny, Kraków 2004.

Sarnowska-Temeriusz E., Przeszłość poetyki. Od Platona do Giambattisty Vica, Warszawa 1995.

Simon J., For a Poetics of Verse, „PMLA: The Journal of the Modern Language Association of America” 2010, Vol. 125, No. 4.

Sławiński J., Co nam zostało ze strukturalizmu?, [w:] Sporne i bezsporne problemy współczesnej wiedzy o literaturze, red. W. Bolecki, R. Nycz, Warszawa 2002.

Tryksza A., Barbarzyńcy, klasycyści? Strategie wierszowe w najnowszej poezji, Lublin 2008.

Tsur R., What Can we Know about the Mediaeval Reader’s Response to Rhyme?, [in:] Polyphonie pour Ivan Fonagy: mélanges offerts en hommage à Iván Fónagy par un groupe de disciples, collčgues et admirateurs, ed. J. Perrot, Paris 1997.

Tynianow J., Zagadnienie języka wierszy, tłum. F. Siedlecki, [w:] Rosyjska szkoła stylistyki, red. M. R. Mayenowa, Z. Saloni, Warszawa 1978.

Ulicka D., Czas podręcznika, „Nowe Książki” 1991, nr 5.

Urbańska D., Wiersz wolny. Próba charakterystyki systemowej, Warszawa 1995.

Wersyfikacja polska, t. 1–3, red. M. Woźniakiewicz-Dziadosz, M. Ryszkiewicz, Lublin 2007.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
Ta praca dostępna jest na licencji Creative Commons Attribution 3.0 License.