Mickiewicz, poezja i anegdota. Pytania o tożsamość twórcy w wierszu Ten to też Tadeusza Różewicza

Anna Spólna

Abstrakt


Mickiewicz, poetry and anecdote. Questions about the identity of the creator in poem Ten to też by Tadeusz Różewicz

The paper addresses narrative strategies applied by Tadeusz Różewicz in his poem Ten to też (This is also) from the volume Szara strefa (Grey zone), an imagined episode in Adam Mickiewicz’s life. The analysis of the ironic intertextual play with the genre of epistolary reminiscences shows the contemporary writer’s struggle with the Romantic myth of the outstanding, pioneering poet. In the light of parallel experiences of living and writing, Różewicz’s dilemmas of an artist and a human being can be shown by means of an apparently amusing story of a social insult. The biographical anecdote turns out to be a latent attempt at an autobiographical utterance.


Słowa kluczowe


romantic tradition; biography; autobiography; myth of the poet; Mickiewicz; Różewicz

Bibliografia


Bełza Władysław, Wstępne słowo, [w:] Władysław Bełza, Kronika potoczna i anegdotyczna z życia Adama Mickiewicza, Lwów 1984.

Browarny Wojciech, Tadeusz Różewicz i nowoczesna tożsamość, Kraków 2013.

Burkot Stanisław, „Liryki lozańskie” Tadeusza Różewicza, [w:] Lekcje poezji w szkole średniej: propozycje analiz i interpretacji wybranych utworów, cz. 1, red. Alicja Krawczyk, Kielce 1992.

Burkot Stanisław, Ironia – broń obosieczna Tadeusza Różewicza, [w:] Stanisław Burkot, Tadeusza Różewicza opisanie świata, Kraków 2004.

Burkot Stanisław, Literatura polska po 1939 roku, Warszawa 2002.

Domańska Ewa, Historie niekonwencjonalne. Refleksja o przeszłości w nowej humanistyce, Poznań 2007.

Drewnowski Tadeusz, Galeria XX–wiecznych artystów (z autoportretem), [w:] Tadeusz Drewnowski, Walka o oddech. Bio-poetyka. O pisarstwie Tadeusza Różewicza, Kraków 2002.

Gębala Stanisław, Sprawdzanie tożsamości – rzecz o Tadeuszu Różewiczu, „Ruch Literacki” 1979, nr 6, przedruk [w:] Stanisław Gębala, Wśród szyderców i gdzie indziej, Katowice 1981.

Gleń Adrian, „Ja” – wiersz – rzecz. W poezji Tadeusza Różewicza, „Przegląd Filozoficzno-Literacki” 2009, nr 3.

Gosk Hanna, Jak pamięta się wielką historię i jak się o niej opowiada w prozie XX wieku, „Kultura Współczesna” 2007, nr 3.

Gusdorf Georges, Warunki i ograniczenia autobiografii, tłum. Janusz Barczyński, [w:] Autobiografia, red. Małgorzata Czermińska, Gdańsk 2009.

Hutcheon Linda, Ironia, satyra, parodia – o ironii w ujęciu pragmatycznym, tłum. Krystyna Górska, [w:] Ironia, red. Michał Głowiński, Gdańsk 2002.

Janion Maria, Nadmiar bólu, [w:] Maria Janion, Żyjąc tracimy życie. Niepokojące tematy egzystencji, Warszawa 2001.

Kłak Tadeusz, „Liryki lozańskie” Tadeusza Różewicza, [w:] Tadeusz Kłak, Spojrzenia. Szkice o poezji Tadeusza Różewicza, Katowice 1999.

Kłosiński Krzysztof, Imię Róży, „Pamiętnik Literacki” 1999, z. 1.

Kołaczkowski Stefan, Do luminarzy mojej parafii, „Morchołt” 1934, nr 1; cyt. za: Henryk Markiewicz, Między plotką a mitem. Życie i osoba pisarza w polskich badaniach literackich, [w:] Henryk Markiewicz, Świadomość literatury, Kraków 1985.

Lisecka Małgorzata, „Napełniły mnie harmonie żywe”. Motywy muzyczne w poezji Tadeusza Różewicza, [w:] Przekraczanie granic. O twórczości Tadeusza Różewicza, red. Wojciech Browarny, Joanna Orska, Adam Poprawa, Kraków 2007.

Łuszczykiewicz Piotr, Tadeusz Różewicz na fotelu dentystycznym, [w:] Piotr Łuszczykiewicz, Po balu (eseje o literaturze polskiej), Warszawa 1997.

Majchrowski Zbigniew, „Poezja jak otwarta rana” (czytając Różewicza), Warszawa 1993.

Majchrowski Zbigniew, Różewicz, Wrocław 2002.

Markiewicz Henryk, Odkrywanie Limeryki, [w:] Liber Limericorum to jest Wielka Xięga Limeryków i Innych Utworów Ku Czci Jej Wysokości Królowej Loży Teresy Walas jako też przy Innych Okazjach Sposobnych przez Limeryczną Lożę Jej Admiratorów Ułożonych, Kraków 1997.

Mrugalski Michał, Teoria barw Tadeusza Różewicza, Kraków 2007.

Potkański Jan, Starsi bracia. Różewicz wobec „Lęku przed wpływem”, „Przegląd Filozoficzno-Literacki” 2009, nr 3.

Renza Louis A., Wyobraźnia stawia veto: Teoria autobiografii, tłum. Marcin Orkan-Łęcki, [w:] Autobiografia, red. Małgorzata Czermińska, Gdańsk 2009.

Rodak Paweł, Między zapisem a literaturą. Dziennik polskiego pisarza w XX wieku (Żeromski, Nałkowska, Dąbrowska, Gombrowicz, Herling-Grudziński), Warszawa 2001.

Różewicz Tadeusz, „Glob”… święte miejsce…, „Kwartalnik Artystyczny” 2015, nr 2.

Różewicz Tadeusz, Kartki wydarte z dziennika (2), „Odra” 1985, nr 3.

Różewicz Tadeusz, Margines, ale…, wybór i opracowanie Jan Stolarczyk, Wrocław 2010.

Różewicz Tadeusz, Płaskorzeźba, Wrocław 1991.

Różewicz Tadeusz, Przygotowanie do wieczoru autorskiego, Warszawa 1977.

Różewicz Tadeusz, Ten to też, [w:] Tadeusz Różewicz, Utwory zebrane. Poezja, t. 4, Wrocław 2006.

Różewicz Tadeusz, Zawsze fragment, Wrocław 1996.

Ruszar Józef Maria, Różewicz. Ewangelia według Kaina, [w:] Ewangelia odrzuconego. Szkice w 90. rocznicę urodzin Tadeusza Różewicza, red. Józef Maria Ruszar, Warszawa 2011.

Skrendo Andrzej, Tadeusz Różewicz i granice literatury. Poetyka i etyka transgresji, Kraków 2006.

Stala Marian, Tę wodę widzę dokoła. O jednym wierszu Adama Mickiewicza, [w:] Marian Stala, Blisko wiersza. 30 interpretacji, Kraków 2013.

Sturrock John, Nowy wzorzec autobiografii, tłum. Grażyna Cendrowska, [w:] Autobiografia, red. Małgorzata Czermińska, Gdańsk 2009.

Szczukowski Dariusz, Tadeusz Różewicz wobec niewyrażalnego, Kraków 2008.

Tałaj Dorota, Śladami Mickiewicza. „klocek” z tomu „zawsze fragment”, „Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze” 2013, nr 2.

Wbrew sobie. Rozmowy z Tadeuszem Różewiczem, oprac. Jan Stolarczyk, Wrocław 2011.


Pełny tekst: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
Ta praca dostępna jest na licencji Creative Commons Attribution 3.0 License.